Wat is nachtdetentie voor jeugdigen en wie komt hiervoor in aanmerking?

Nachtdetentie is een bijzondere vorm van voorlopige hechtenis voor minderjarigen, waarbij de jongere overdag naar school of werk gaat en ’s avonds en in het weekend vast zit in een opvanginrichting.

Doel

Het doel van nachtdetentie is het beperken van de schadelijke effecten van voorlopige hechtenis en het behouden en versterken van de positieve banden met de samenleving. Nachtdetentie past in het beleid van de overheid dat is gericht op het terugdringen van recidive (herhaling) bij jongeren.

Voor welke jongeren

Jongeren van twaalf tot achttien jaar die een strafbaar feit hebben gepleegd, komen in aanmerking voor nachtdetentie als voor dat strafbare feit voorlopige hechtenis wordt gevorderd. Om voor nachtdetentie in aanmerking te komen, moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. De voorwaarden zijn:

  • De jongere moet beschikken over een zinvolle, gestructureerde dagbesteding. Hiermee wordt bedoeld dat de dag wordt besteed aan school, werk of een instelling voor dagbehandeling.
  • De dagbesteding moet gelegen zijn in de buurt van de opvanginrichting, in verband met het dagelijks vervoer.
  • De jongere moet een contract ondertekenen waarin hij zich akkoord verklaart met de voorwaarden.

Beslissing

Het is aan de rechter om te beslissen of de jongere in aanmerking komt voor nachtdetentie. Uitgesloten zijn jongeren met een verwachte lange restantstraf en jongeren zonder legale verblijfsstatus in Nederland. Nachtdetentie is zowel voor jongens als voor meisjes mogelijk.

Procedure

Als een jongere is aangehouden voor het plegen van een strafbaar feit, maakt de politie een proces-verbaal op. Het proces-verbaal gaat naar het Openbaar Ministerie, waar een officier van justitie zich over de kwestie buigt. De Raad voor de Kinderbescherming onderzoekt of er een dagbesteding is die voortgezet kan worden tijdens de voorlopige hechtenis. De officier van justitie beslist of hij de jongere voor de rechtercommissaris zal geleiden en een voorlopige hechtenis zal vorderen. De rechtercommissaris beslist vervolgens of er voldoende gronden zijn voor voorlopige hechtenis en of er in dat geval voldoende waarborgen zijn voor de toepassing van nachtdetentie. Er worden in dat laatste geval door de opvanginrichting en de jeugdreclassering afspraken gemaakt met de instellingen waar de jongere overdag verblijft: school, werk, of bijvoorbeeld een instelling voor dagbehandeling. Deze afspraken worden in een contract vastgelegd.

Controle

Tijdens de nachtdetentie wordt controle uitgeoefend op de naleving van de voorwaarden; bijvoorbeeld door regelmatig contact van de opvanginrichting met de school of de werkgever. Als de jongere zich niet aan de afspraken houdt, bijvoorbeeld door te spijbelen of door het opnieuw plegen van een strafbaar feit, wordt direct actie ondernomen. De jongere krijgt òf een waarschuwing, òf de nachtdetentie wordt direct beëindigd en de jongere wordt alsnog dag en nacht in een opvanginrichting geplaatst.